Testosteron

Testosteron is een geslachtshormoon.

Testosteron is een samenstelling van testis (Latijn = zaadbal) en steroïde. De systematische naam is 17beta-hydroxy-4-androsten-3-on.

Vele diersoorten produceren testosteron, maar bij vrouwelijke diersoorten is de hoeveelheid testosteron aanzienlijk lager dan bij mannelijke dieren.

Functie

Bij de ontwikkeling van het embryo zorgt het voor de ontwikkeling van de mannelijke primaire geslachtskenmerken (o.a. externe geslachtsorganen) Tijdens de puberteit zorgt het voor de ontwikkeling van de mannelijke secundaire geslachtskenmerken (o.a. 'baard in de keel', groei van penis, balzak, schaamhaar en skeletspieren) Na de puberteit zorgt testosteron voor het in stand houden van het mannelijk voortplantingsapparaat, de mannelijke vormen en de productie van sperma. Bij mannen èn vrouwen zorgt het voor het libido (dit verklaart waarom mannen doorgaans meer zin in seks hebben dan vrouwen) Testosteron zorgt ook bij vrouwen voor de groei van schaamhaar tijdens de puberteit. Testosteron ontwikkelt het spierstelsel, en is daarom in de sport verboden. Testosteron speelt een rol bij het kaal worden bij mannen. Testosteron heeft invloed op de lateralisatie van de hersenen.

Productie en regulering

Testosteron wordt geproduceerd in de bijnieren en (bij mannen) in de testis, ongeveer 7 mg/dag bij mannen en 1-2 mg/dag bij vrouwen. Onderdeel van de testis is de Leydig-cel, waar cholesterol wordt omgezet in testosteron.

De regulering van testosteron is ingewikkeld; hier volgt een vereenvoudigde samenvatting:

Het begint bij de hypothalamus. Vanaf de puberteit geeft deze (naast zijn andere functies) steeds meer speciale signaaltjes af aan de hypofyse. Deze signaaltjes (GnRH, Gonadotrofine-stimulerend hormoon) zorgen ervoor dat de hypofyse op zijn beurt weer speciale signaaltjes doorgeeft aan de testis (door middel van FSH - follikel-stimulerend hormoon en LH - luteïniserend hormoon). Als de concentraties FSH en LH hoog genoeg zijn, maken de testis meer testosteron. De hypothalamus 'meet' de concentratie testosteron in het bloed. Als deze boven een bepaalde waarde komt, geeft de hypothalamus weer een ander signaaltje aan de hypofyse, zodat de productie van testosteron geremd wordt.