Methylfenidaat

Methylfenidaat is sinds het begin van de jaren zestig geregistreerd. Het valt als wekamine onder de Opiumwet. Methylfenidaat remt de heropname van dopamine en noradrenaline. Methylfenidaat is het werkzame bestanddeel van Concerta, Ritalin en Rilatine.

In gecontroleerd onderzoek is bij ongeveer 70% van de adequaat behandelde kinderen en volwassenen met ADHD een duidelijk effect aangetoond op de concentratie, hyperactiviteit, impulsiviteit en agressiviteit.

Methylfenidaat werkt na een half uur en is na drie tot vier uur uitgewerkt. Het is daarom van groot belang om op vaste tijden te doseren. Ten eerste om routine te krijgen, ten tweede omdat niet tijdig doseren ongewenste schommelingen kan veroorzaken in de aan- en afwezigheid van de klachten. Patiënt klaagt dan dat het middel niet werkt! Omdat veel patiënten moeite hebben met plannen, wordt geadviseerd een horloge of pillendoos met instelbaar alarm aan te schaffen.

De bijwerkingen nemen vaak af in de loop van de tijd: hartkloppingen, een gejaagd gevoel, misselijkheid, minder eetlust, meer moeite met in- of doorslapen. In het begin kan milde euforie optreden, welke na een paar weken afneemt. Hoewel voor het ontstaan van depressie bij behandeling met methylfenidaat wordt gewaarschuwd, is hierover nog geen consensus onder wetenschappers. Depressie is bovendien een veel voorkomende comorbide stoornis bij ADHD, waardoor onderscheid naar oorzaak niet goed mogelijk is.

Na uitwerken van de laatste dosis kan 's avonds zogenaamde rebound-ontremming optreden, met toename van hyperactiviteit, onrust, prikkelbaarheid of concentratievermindering.

Door de pieken en dalen in de werking en het uitgewerkt raken van methylfenidaat, werd het middel in het begin van de 21e eeuw ook in langwerkende capsules ter beschikking gesteld.