Methanol

Methanol is een alcohol. Het methanolmolecuul is het eenvoudigste en kleinste molecuul van alle alcoholen. De structuurformule is CH3OH.

Methanol is giftig bij inname; één van de gevolgen is blindheid en eventueel de dood. De letale dosis is ongeveer 25 gram. Het wordt toegevoegd aan spiritus. Om die reden is spiritus ondrinkbaar, en hoeft er geen drankaccijns over te worden betaald. Bij ondeskundige bereiding van alcohol ontstaat wel eens methanol als bijproduct, waardoor een zeer gevaarlijke drank ontstaat.

Bij alcoholische gisting van mengsels waarin zich vijfwaardige suikers bevinden kan methanol als bijproduct ontstaan (normale vruchtensuikers zoals fructose en glucose zijn hexosen (zeswaardig)). De vijfwaardige suiker (pentose) xylose ontstaat bij afbraak van cellulose. Wanneer deze pentosen meegisten en er zijn gisten aanwezig die deze suikers kunnen omzetten (lang niet alle giststammen doen dit) ontstaat er (ook) methanol. De meeste ongelukken met methanol gebeuren echter door het consumeren van spiritus, vaak omdat bij sommigen de mythe leeft dat men de methanol "eruit kan filteren" of door eenvoudige destillatie kan verwijderen. Filteren is niet mogelijk, en voor zuivering door destillatie is een gefractioneerde destillatie met een aanzienlijk scheidend vermogen nodig, omdat de de kookpunten van ethanol en methanol vrij dicht bij elkaar liggen.

Methanol is behalve door gisting ook eenvoudig te maken uit gangbare chemische grondstoffen. In het kader van de toenemende schaarste aan fossiele brandstoffen is methanol een van de stoffen die zou kunnen worden gebruikt om energie chemisch op te slaan en te transporteren. Boven waterstof heeft het het voordeel dat het veel gemakkelijker en veiliger op te slaan en te transporteren is. Het zou zowel in verbrandingsmotoren als direct in elektrische brandstofcellen kunnen woren gebruikt. Toshiba heeft in 2005 een brandstofcel ontwikkeld die klein genoeg is om b.v. een mobiele telefoon op te laten werken, en die eenvoudig met methanol kan worden bijgevuld.