Heroine

Heroïne (C21H23NO5 diacetylmorfine) is een wit, geurloos, bitter smakend opiaat, bereid uit morfine, meestal voorkomend in de vorm van wit poeder of bruine, stugge, kristallen. Straatheroïne is vaak onzuiver en al dan niet opzettelijk vermengd met vulstoffen zoals melksuiker.

Heroïne is een sterk verslavende harddrug. Het werkt sneller dan morfine, daar bij de vorming van heroïne acetylgroepen aan het morfinemolecuul gekoppeld worden. Door deze acetylgroepen, die het molecuul beter vetoplosbaar (lipofiel) maken, passeert heroïne sneller de bloed-hersenbarriëre dan morfine. In de hersenen worden de acetylgroepen weer van het heroïnemolecuul gehaald en vervangen door de OH-groepen waardoor een morfinemolecuul ontstaat, dat het effect op de hersenen heeft. Heroïne is ook goed oplosbaar in water en wordt bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk ook wel medicinaal voorgeschreven en gebruikt als krachtige pijnstiller.

Heroïne wordt meestal gebruikt door middel van een injectie of door inhalatie. Voor injectie wordt het vaak opgelost in een licht zure basis (bijvoorbeeld citroensap) in een lepel die boven een vlammetje wordt verwarmd, waarna de oplossing door een filtreerpapiertje heen, dat als filter voor vaste deeltjes dient, in een injectiespuit wordt opgezogen.

Ook kan de heroïne geïnhaleerd worden ('chinezen'), door het poeder op een stukje aluminiumfolie te verhitten waardoor de heroïne eerst smelt en daarna in dampvorm overgaat, en die damp dan door een rietje in te ademen. Deze methode wordt veel door drugsverslaafden gebruikt. Oraal gebruik (opeten of de oplossing drinken) is goed mogelijk maar geeft een minder intensieve 'flash' en is daarom onder verslaafden niet populair.

Een overdosis heroïne is levensgevaarlijk omdat het de ademhaling onderdrukt. Deze onderdrukte ademhaling op zich hoeft niet direct levensbedreigend te zijn, maar de geintoxiceerde persoon kan door de verlaagde zuurstof spanning in het bloed gaan braken. In combinatie met een verlaagd bewustzijn kan dit braaksel worden ingeademd waarna de persoon in kwestie kan stikken. Ernstige overdoses kunnen de ademhaling wel helemaal doen stoppen, maar bij gebruik van opiaten treedt gewenning op: een dosis die door een geroutineerde gebruiker goed wordt verdragen kan voor een beginner fataal zijn. Gebruik van alle opiaten leidt ook tot ernstige constipatie.

Herkomst

In de 20e eeuw was het grensgebied tussen Thailand, Laos en Birma (Gouden Driehoek) de grootste heroïneproducent, maar het werd later voorbijgestreefd door Afghanistan. De papaver groeide immers overal, was makkelijk te oogsten en bracht veel geld op. De boeren zagen geen ander middel van bestaan nadat hun akkers regelmatig door legers werden platgetrapt of beschoten. De Taliban verboden de teelt, maar na hun val in 2001 werd Afghanistan opnieuw de grootste opiumproducent.

Behandeling verslaafden

Sinds begin 1999 (na afronding van een succesvolle testperiode) loopt in de regio’s Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Groningen, Heerlen en Utrecht een experiment met heroïneverstrekking op medisch voorschrift. Onderzocht werd of heroïne op medisch voorschrift een gunstiger uitwerking heeft op de lichamelijke gezondheid en het psychisch functioneren dan uitsluitend methadon. Daarnaast werd bestudeerd of dit ook gold voor het gedrag, het sociale en maatschappelijke functioneren, illegaal druggebruik en de daaraan gerelateerde overlast.

Deelnemers waren mensen met een langdurige (vijf jaar of langer) heroïneafhankelijkheid (meestal ex-deelnemers aan methadonprogramma’s die in aanmerking kwamen voor hoge doseringen methadon). Vrijwel allemaal hadden ze een slechte lichamelijke conditie, ernstige psychische problematiek en gebruikten ze dagelijks heroïne. In 2002 verscheen de eindrapportage van de Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden (CCBH) (Van den Brink et al., 2002) die dit project ontwikkelde en uitvoerde. De CCBH vond dat een gecontroleerde behandeling met heroïne in combinatie met methadon effectiever was dan de continuering van behandeling met uitsluitend methadon. Groepen die zowel heroïne en methadon kregen, lieten de beste resultaten zien. Er was sprake van een verbetering van de gezondheid en/of sociaal functioneren en een scherpe reductie in tijd die besteed werd aan illegale activiteiten. Bij de controlegroepen lag dit percentage lager. De commissie concludeerde dat de gecontroleerde verstrekking van heroïne een nuttige aanvulling kan zijn op het bestaande behandelaanbod. Het experiment wordt momenteel voortgezet in de bestaande regio’s.