Boornitride

Boornitride BN is een verbinding van boor en stikstof.

Omdat B een elektron minder heeft dan koolstof en N juist een elektron meer, is de verbinding isoelektronisch met het element koolstof. Net als bij koolstof bestaat er zowel een hexagonale plaatstructuur vergelijkbaar met grafiet, met dien verstande dat afwisselend een koolstof atoom door een boor- of een stikstofatoom vervangen is. Bij hoge temperaturen en drukken ontstaat een kubische structuur vergelijkbaar met diamant.

Beide vormen vinden wijdverbreid toepassing. In tegenstelling tot grafiet is hexagonaal BN (hBN) niet een zwarte maar een witte vaste stof. Een eigenschap die daarmee nauw verband houdt is dat het ook geen elektrische geleider is. Het is een halfgeleider met een vrij wijde bandgap. De warmtegeleiding is daarentegen uitstekend voor beide modificaties en hetzelfde geldt voor de chemische inertheid. Het zijn stoffen die tot zeer hoge temperaturen tegen een stootje kunnen.

Kubisch BN (cBN) is op diamant na de hardste vaste stof en wordt daarom gebruikt als slijp- en boormiddel. Daarentegen is hBN een droog smeermiddel net als grafiet. Omdat het wit is en ongevaarlijk vindt het veel toepassing in cosmetica. Er kunnen echter ook vormen van geperst worden die goed te bewerken zijn. Het materiaal wordt daarom gebruikt om metalen in te smelten.